Volgens een meerderheid van de mkb-ondernemingen is het welzijn van hun werknemers gedaald door energiebesparing. Dat blijkt uit onderzoek van Capterra. Welke structurele maatregelen nemen bedrijven om energie te besparen?

energietransitie bedrijven

De snel gestegen energieprijzen zorgen voor grote onzekerheid bij bedrijven en hun werknemers. In sommige bedrijfstakken komen door de energiebesparing zelfs direct banen op de tocht te staan. Zo hebben veel bedrijven in de glastuinbouw hun teeltstrategie voor de herfst en de winter moeten aanpassen vanwege te hoge energieprijzen. Doordat de productie van groente en fruit wordt teruggeschroefd is er mogelijk minder werk voor uitzendkrachten en in sommige gevallen wellicht zelfs vaste krachten.

Dat is slechts één voorbeeld van de manier waarop de energiecrisis werknemers direct kan raken. Maar uit onderzoek van Capterra blijkt dat een groot deel van de mkb-bedrijven door de energiecrisis is geraakt. Wat is de impact van de crisis op hun personeel, welke structurele maatregelen nemen bedrijven om energie te besparen en wat verwachten ze van de toekomst? Om de antwoorden op die vragen te vinden ondervroeg Capterra 260 eigenaren, managers en senior managers bij mkb-ondernemingen in verschillende sectoren in heel Nederland. Alle bedrijven hebben een fysieke werkplek of kantoor waar een aanzienlijk deel van de medewerkers regelmatig aanwezig is. De volledige onderzoeksmethodologie vind je onderaan dit artikel.

Mkb-ondernemingen zijn onzeker over de toekomst van de energieprijzen

De meeste mkb-bedrijven durven er niet op te gokken dat de energiecrisis snel zal zijn opgelost. Uit de antwoorden van van de respondenten valt af te leiden dat een grote groep (28%) gewoonweg niet weet wat er in de toekomst met energieprijzen gaat gebeuren. De helft van de respondenten is het in meer of mindere mate eens met de stelling dat “de stijgende energieprijzen een probleem zijn dat niet zal verdwijnen”.

Dit kan grote gevolgen hebben voor de arbeidsmarkt. In een aantal sectoren zijn werknemers onzeker of ze in de toekomst nog wel een baan zullen hebben. Volgens de werkgeverslobbygroep Business Europe worden mogelijk duizenden bedrijven in hun voortbestaan bedreigd door de energiecrisis. Zij vrezen dat, als de Europese Unie niet ingrijpt, energie-intensieve bedrijven zich permanent buiten Europa gaan vestigen als gevolg van de hoge energiekosten.

verhoging elektriciteitsprijs is permanent

73% van de getroffen mkb-bedrijven gebruikt minder verwarming of airconditioning

Volgens de overgrote meerderheid van de respondenten (82%) zijn de elektriciteitskosten van het bedrijf iets tot fors gestegen. Van deze groep zeggen ruim vier op de vijf respondenten dat deze stijging momenteel grote (29%) of minimale (52%) gevolgen heeft voor de prestaties van hun bedrijf. De meest genoemde gevolgen zijn hogere prijzen (61%) en minder investeringen (34%).

Om minder energie te gebruiken, besloten veel van de getroffen bedrijven om het gebruik van verwarming en airconditioning terug te schroeven. Bijna drie op de vier respondenten zeggen dat ze het gebruik van alle temperatuursystemen op de werkplek moesten verminderen.

Hoewel dit misschien niet als een drastische maatregel klinkt, kan het in sommige gevallen een grote impact hebben op de werkomgeving. Bijna tweederde (61%) van de mkb’s die deze maatregel hebben genomen, zegt dat het welzijn van hun werknemers erdoor is afgenomen. In de meeste gevallen (51%) had het een kleine impact op het welzijn van de werknemers, maar één op de tien respondenten geeft aan dat het een significante impact heeft.

welzijn werknemers gedaald door minder energieverbruik

Wat kunnen bedrijven doen om het welzijn van werknemers te verbeteren?

Of het nu gaat om lagere verwarming of de onzekerheid van een crisissituatie, de stijgende energieprijzen kunnen het welzijn van werknemers aantasten. Er zijn een paar basismaatregelen die bedrijven kunnen nemen om hun mensen te helpen:

Goede communicatie

In tijden van crisis is goede interne communicatie binnen het bedrijf nog belangrijker dan anders. Zelfs bij een simpele beslissing als het verlagen van de verwarming is het goed om uit te leggen waarom daartoe besloten is.

Zorg voor medewerkers die stress ervaren

Onzekere situaties kunnen bij veel mensen voor stress zorgen. Het is belangrijk dat zij bij een vertrouwenspersoon terecht kunnen met hun zorgen. Daarnaast kunnen bedrijven wellness-platforms opzetten om medewerkers te helpen om hun gezondheid te werken. Daarmee voorkom je dat werknemers ziek uitvallen. 

Bevorder probleemoplossend denken

Als werkgever kun je medewerkers stimuleren om gezamenlijk problemen op te lossen, bijvoorbeeld door onderling tips uit te wisselen en voor goede ideeën geld beschikbaar te stellen waarmee gezamenlijke aankopen kunnen worden gedaan.

Ruim een derde van het mkb gebruikt hernieuwbare energiebronnen

Om minder afhankelijk te zijn van gas of andere fossiele brandstoffen kan hernieuwbare energie een oplossing bieden. Meer dan een derde (36%) van de respondenten zegt dat hun bedrijf al gedeeltelijk is overgeschakeld op hernieuwbare energie. Zonnepanelen zijn het populairst: 86% van deze groep zegt er gebruik van te maken.

Bedrijven kunnen subsidie krijgen voor zonnepanelen

Bedrijven kunnen de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) gebruiken om hun gebouw te verduurzamen met een kleinschalig zonnepanelenproject. De subsidie voor zonnepanelen loopt van 3 januari 2022 tot en met 31 december 2023.

Een aanzienlijk percentage van de gebruikte energie komt uit deze hernieuwbare bronnen, zo schatten de respondenten die er gebruik van maken. Bij ruim een op de vier respondenten is dit meer dan 40%.

welk percentage energie komt van hernieuwbare bronnen?

Naast de groep die al gebruik maakt van hernieuwbare energie, is er ook een grote groep respondenten (34%) die binnen afzienbare tijd (deels) wil overstappen op hernieuwbare energie. Van deze groep verwacht 85% binnen twee jaar te zijn overgestapt.

Slechts 23% van de mkb-ondernemingen gebruikt software om energie te beheren

Eén manier om de elektriciteitskosten te drukken is door goed energiemanagement. Daarvoor bestaat speciale software, maar minder dan een kwart (23%) van de respondenten zegt dat hun bedrijf een dergelijk programma gebruikt: 10% gebruikte het al langer en 13% sinds de start van de energiecrisis. Bijna de helft (48%) gebruikt geen software om energie te besparen, maar wil die wel gaan gebruiken. Daarnaast is er nog een opvallende grote groep (30%) die er geen interesse in heeft. De belangrijkste reden die ze daarvoor geven is dat ze denken dat ze het niet nodig hebben.

Waarvoor gebruiken bedrijven energiemanagement-software?

De respondenten die aangeven gebruik te maken van energiemanagement-software gebruiken deze voor verschillende doeleinden. Energiebesparing, duurzaamheid (zoals het verminderen van emissies) en het optimaliseren van de energievraag.

waarvoor gebruiken bedrijven energiemanagement-software?

Welke soorten software kunnen bedrijven gebruiken om energie te besparen?

Software voor rapportage en analyse

Dit helpt bedrijven om beter inzicht te krijgen in hoeveel ze uitgeven aan energie en waaraan ze het uitgeven

Software voor onderhoudsbeheer

Dit helpt bedrijven om hun apparatuur te onderhouden om hun energieverbruik te optimaliseren.

Budgetteringssoftware

Op basis van een analyse van hun energieverbruik kunnen bedrijven een prognose maken en kijken waar bezuinigd moet worden

Wat is de volgende stap?

Met bijna tweederde van de ondervraagde leidinggevenden die zeggen dat hun personeel te lijden heeft onder de crisis, is het van groot belang dat de medewerkers op korte termijn de juiste steun krijgen. Daarnaast zullen bedrijven naar gevolgen van de energiecrisis op de langere termijn moeten kijken. De helft van de respondenten denk dat het probleem van stijgende energieprijzen niet meer weggaat. Experts verwachten inderdaad dat de energiecrisis niet op korte termijn zal worden opgelost. Daarom zullen bedrijven moeten investeren in structurele maatregelen om een energietransitie te maken. Hoe meer bedrijven nu investeren in het gebruik hernieuwbare energiebronnen en goede energiemanagement, hoe beter ze er in de nabije toekomst ervoor zullen staan.

Wil je meer weten? Bekijk ons ​​online overzicht met energiemanagement-software om de juiste keuze te maken.


Methodologie

Om deze gegevens te verzamelen, heeft Capterra in november 2022 online 260 mkb-ondernemers, leidinggevenden of senior managers geïnterviewd. De kandidaten moesten aan de volgende criteria voldoen:

  • Woonachtig in Nederland;
  • Ouder zijn dan 18 jaar;
  • Ondernemer, een leidinggevende of een senior manager zijn van een mkb-onderneming in Nederland;
  • Een fysieke werkplek/kantoor hebben waar een aanzienlijk deel van de medewerkers regelmatig aanwezig is;
  • Werken voor een bedrijf dat meer dan een jaar geleden is opgericht;
  • Werken voor een B2B-, B2C- of B2G-bedrijf; 
  • Verkoopt producten, diensten of beide;
  • Als ze producten verkopen, maken ze die zelf, kopen ze bij andere fabrikanten of beide.