Maak je je zorgen over COVID-19? Bezoek onze infohub met advies over hoe je je thuiswerkend team het beste kunt ondersteunen om productief te blijven op afstand.

Aan de slag met online lesgeven: alle apps en software op een rij

Gepubliceerd op 7-4-2020 door Quirine Storm van Leeuwen

online lesgeven

Nu Corona ons in zijn greep heeft, zoeken we naar inventieve oplossingen om les te kunnen blijven geven. Niet alleen leraren van scholen, maar ook trainers, van hockeycoach tot yogalerares en professionele opleiders in vele branches zijn op zoek naar tools om leerlingen en medewerkers online les te geven of te trainen. In dit artikel vind je een uitgebreid overzicht van de mogelijkheden voor online lesgeven met voorbeelden van verschillende apps en softwareoplossingen voor online leren. We leggen van elke tool uit waar het precies voor dient zodat jij de tool kan kiezen die het beste bij jouw behoeften past.

In dit artikel bespreken we de volgende tools voor online lesgeven:

  • LMS-systemen
  • E-learning en opleidingssoftware
  • Videoconferentiesoftware
  • Software voor digitaal toetsen en gamification software
  • Software voor een virtual classroom
  • Webinar software

LMS-systemen

Voor scholen, onderwijsinstellingen of bedrijven met een trainingsprogramma is er speciale software in de vorm van een Learning Management Software (LMS). Een LMS helpt alle leeractiviteiten en trainingen binnen een organisatie te beheren. Het onderstaande plaatje legt goed uit wat er allemaal bij online lesgeven komt kijken. Je hebt een leeromgeving (academy) en een beheer en administratie-omgeving (LMS) nodig om alles op rolletjes te laten lopen.

leermanagementsysteem
Bron: studytube.nl

Belangrijkste functionaliteiten van een leermanagementsysteem

  • Cursusbeheer: het maken en beheren van cursusmateriaal, presentaties en inschrijvingen.
  • Volgen van cursussen: het bijhouden van de voortgang van studenten, hun cijfers en de tijd die ze besteden aan opdrachten en tests.
  • Blended learning: het ondersteunen van blended learning (een mix van online en klassikaal) met online tools en chatmogelijkheden, zoals wiki’s en message boards.
  • Mobiel leren: het toegang geven van studenten tot het cursusmateriaal via een LMS-app of een mobiele website, zodat ze kunnen leren op hun telefoon of tablet.
  • Toetsen/beoordelingen: het creëren en beheren van in-system toetsen en andere metingen van bekwaamheid of geleerd materiaal.

Voorbeelden van LMS-systemen zijn: Hubper, IliasLessonUp, Nearpod, MagisterOnlineMeetup, Procademy, Studytube.

onderwijs op afstand
Dashboard van het Nederlandse LMS-systeem LessonUp (bron)

Alternatief op LMS-systeem voor scholen

Een alternatief op een LMS-systeem voor scholen is Google Classroom voor scholen die werken met G Suite for Education. Het is geen LMS-systeem, maar een samenwerkingstool waarin leraren en leerlingen met een persoonlijke Google-account klassen kunnen vormen en documenten kunnen delen. Leraren kunnen hier hun lessen in organiseren, links naar hun lesmateriaal delen en hun online e-learnings uploaden. Er is een e-mail en chatfunctie en ouders ontvangen emailoverzichten op hun accounts.

E-learning software en opleidingssoftware

E-Learning tools gebruik je om interactieve educatieve inhoud te creëren. De les of cursus lever je aan via digitale media en elektronische apparaten. Een online les, training of college geven is iets heel anders dan een les in een klas of op een mooie trainingslocatie. Maak vooraf altijd een plan. Beschrijf het doel van de les en/of training en ga aan de slag.

Om je les op te nemen kun je gebruik maken van e-learning software of opleidingssoftware of een presentatietool. Ook is het natuurlijk mogelijk om een video te maken met behulp van videoconferentiesoftware.

e-learning
e-learning software thehuddle.nl (bron)

De belangrijkste functionaliteiten van e-learning of online opleidingssoftware 

  • Het eenvoudig ontwerpen van responsieve online lessen en cursussen voor meerdere apparaten
  • Resultaten bijhouden
  • Interactieve elementen zoals beoordelinge en quizzen
  • Sjablonen om je lessen snel vorm te geven
  • Op maat maken van je online les met je huisstijl
  • Ondersteuning van verschillende bestandstypen en multimedia zoals iFrame, SCORM, presentaties
  • Koppeling met LMS-systeem

Voorbeelden van e-learning software/opleidingssoftware zijn: Easygenerator, Thehuddle.nl, TalentCards.

Presentatietools

Presentatieprogramma’s helpen bedrijfstrainers of leraren met het vastleggen van informatie en het presenteren. Een bekende presentatietool is bijvoorbeeld Powerpoint. Je deelt de presentaties met je leerlingen in offline modus, dus door de presentatie te uploaden in je LMS-systeem, samenwerkingssysteem of e-mail bijvoorbeeld.

lesgeven op afstand presentatie software
Voorbeeld van presentatiesoftware van Explain Everything (bron)

Belangrijkste functionaliteiten van presentatietools:

  • Hulpmiddelen om informatie toe te voegen in de vorm van tekst, afbeeldingen, audio, video en grafieken
  • Aanpasbare sjablonen om snel en creatief vorm te geven aan ideeën met kleuren, lettertypen en effecten
  • Mediabibliotheek met pictogrammen, afbeeldingen, grafieken en bestanden uit het archief, om te gebruiken in een presentatie
  • Animaties op tekstelementen en overgangen van dia’s
  • Verwerken van audio- en videocontent om presentaties illustratiever te maken
  • Offline-presentatie: het delen van de presentatie met het publiek in de offline modus

Voorbeelden van presentatie software: Explain everything,  PowerPoint, Prezi.

Alternatieven op geschreven presentaties zijn videopresentaties. Voorbeelden van (gratis) videobewerkingssoftware zijn: iMovie , OpenShot-video-editor,  Shotcut.

Videoconferentie en online meetingstools

In een videoconference spreek en zie je elkaar real-time. Dit kan 1-op-1, maar videoconferencing is heel geschikt om online les te geven aan meer mensen. Je hebt wel videoconferentiesoftware nodig, een webcam en een microfoon op je computer. En een goede internetverbinding. Soms moet je de software ook installeren, maar dat is niet altijd zo. Ook handig is dat je meestal je scherm kunt delen, een bijlage (bijvoorbeeld een presentatie) kunt toevoegen en onderling kunt chatten.

videoconferentiesoftware
Videoconferentiesoftware van GoToMeeting (bron)

Belangrijkste functionaliteiten van videoconferentietools:

  • Scherm delen met deelnemers
  • Realtime chat: tekstchat tijdens een live-conferentie of na afloop van de vergadering
  • Streamen van presentaties: het streamen van presentaties tijdens een videoconferentie
  • Het streamen van video’s tijdens een videoconferentie
  • Het opnemen en later afspelen van live videogesprekken en conferenties
  • Hostbediening: controle van hosts over bepaalde acties
  • Native mobiele apps: online conferenties via een mobiele app

Voorbeelden van videoconferentie tools zijn bijvoorbeeld: Bigbluebutton, Gotomeeting, Zoho ShowTime

Open source alteratieven vind je in dit artikel:

Virtual classroom

lesgeven op afstand
Bron: Universiteit Utrecht

Een virtual classroom vergt een een behoorlijke investereing in IT- en AV-middelen. Een docent geeft namelijk vanuit een studio les. Hij staat voor een aantal schermen, waar deelnemers online aanwezig en zichtbaar zijn. Daarnaast kan hij op een ander scherm bijvoorbeeld presentaties of antwoorden op vragen zien. Het voordeel van de virtual classroom is dat je als docent oogcontact kunt maken met álle deelnemers. Ook is meer interactie mogelijk tussen docent en studenten, of de studenten onderling. Naast een ingerichte studio met de bijbehorende AV-middelen zoals monitors, camera’s etc., maak je gebruik van software. Vaak worden die ook al gebruikt voor webinars.

Voorbeelden van virtual classrooms en/of software geschikt voor virtual classrooms: Adobe Connect, Blackboard Collaborate, BlueJeans.

Apps voor digitale toetsen en spelletjes – gamification en learning experience software

Apps voor digitale toetsen en spelletjes maken de lessen leuker en interactiever. Er bestaan hele eenvoudige en intuïtieve apps voor het maken van goede quizzen en games die op mobiel of op de computer gespeeld kunnen worden. Denk wel na over beveiliging en hoe je de devices op afstand kunt beheren.

online leren
Kijkje in Socrative (bron)

Belangrijkste functionaliteiten van gamification software 

  • Host games live via videoconferentie of stuur de link van de games om verbinding te maken met de leerlingen/personeel thuis of andere locatie’s
  • Doelen stellen en bijhouden
  • Beheer van wedstrijden
  • Klantinzichten of meningen verzamelen
  • Feedbackbeheer
  • Badgebeheer en prestatiebeloningen (certificaat/sterren/punten)

Voorbeelden van digitaal toets software: Google Forms,  GoConqr, Kahoot, Socrative, Quizlet, Quayn, Learnbeat.

Webinar software

Een webinar is een seminar die online wordt gehouden. Webinar software stelt bedrijven en onderwijsinstellingen in staat om online audio- en videopresentaties te geven. De presentaties kunnen interactief zijn en live of vooraf worden opgenomen. Er is altijd 1 moderator, vaak ook de presentator. Ook kun je vragen laten stellen en chatten. Er zijn vele soorten webinar software op de markt. Let bij het selecteren van een webinar tool voor online lesgeven op de gebruikersvriendelijkheid (bijvoorbeeld registratie en inloggen), de stabiliteit van de tool, en hoeveel mensen er deel kunnen nemen. Daarnaast zijn kosten en service ook belangrijk.

webinar tools
Webinar tool van Demio (bron)

Belangrijkste functionaliteiten van webinar software:

  • Het beheren van de deelnemerslijst, de aanwezigheid en de annuleringen
  • Het opnemen en archiveren van presentaties voor toekomstig gebruik
  • Scherm delen tijdens een presentatie
  • Realtime chatten met de aanwezigen
  • Privé of openbaar beantwoorden van vragen van de deelnemers
  • Peilingen en stemmen: het instellen van snelle peilingen om mensen betrokken te houden

Voorbeelden van webinar software: Adobe Connect, Demio, GoToWebinar, WebinarGeek (in het Nederlands beschikbaar), Zoom Video Webinar.

Tip! is het veilig?

Er zijn talloze mogelijkheden voor online leren en lesgeven. Let er echter wel op dat het veilig is en voldoet aan de privacywetgeving (AVG/GDPR). Bij gebruik van online tools is ook nu de veiligheid van gegevens en privacy van leerlingen en personeel belangrijk. Je kunt hier achter komen door de volgende vragen te stellen:

  • Gebruikt de app persoonsgegevens? En zo ja, welke?
  • Is de veiligheid en privacy van leerlinggegevens goed gewaarborgd? Lees (of laat lezen) hiervoor privacyvoorwaarden!
  • Waarom zijn persoonsgegevens noodzakelijk?
  • Waar worden de gegevens opgeslagen?
  • Wil de software toegang tot (contact)gegevens van de smartphone, tablet of pc?
  • Vraagt de software toegang tot de camera of microfoon?

In dit artikel wordt er mogelijk naar producten, programma’s of diensten verwezen die niet in uw land beschikbaar zijn, of die misschien niet voldoen aan de wet- of regelgeving van uw land. Wij raden u aan om de softwareleverancier rechtstreeks te benaderen voor informatie over de beschikbaarheid van de producten en overeenstemming met lokale wetgeving.